20 năm làm công việc nặng nhọc có được nghỉ hưu sớm?

(Lao Động) - Bạn đọc có số điện thoại 0986811xxx gọi đến đường dây nóng của Văn phòng TVPL Báo Lao Động hỏi: Tôi 48 tuổi, có 20 năm làm công việc năng nhọc độc hại và đóng BHXH. Tôi có được giám định để hưởng lương hưu sớm không?

Văn phòng TVPL Báo Lao Động trả lời:

- Điều 55 Luật Bảo hiểm Xã hội (BHXH) quy định về điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động như sau: 1. Người lao động (NLĐ) quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 1.1.2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên; b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ LĐTBXH, Bộ Y tế ban hành. 

Do đó, bạn chưa đủ điều kiện đi giám định để nghỉ hưu sớm, vì bạn chỉ làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm chứ không phải công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm như luật định.

Bạn đọc có địa chỉ facebook N.C.C.T trình bày: Tôi bắt đầu ký HĐLĐ 1 năm ngày 20.1.2016. Giữa tháng 2.2017 Cty đưa HĐLĐ mới cho tôi ký. Khi đó tôi đang có ý định thôi việc nên đã không đồng ý ký HĐLĐ mới. Ngày 1.3, tôi nộp đơn xin thôi việc và ngày 5.3 thì nghỉ việc. Phòng Nhân sự thông báo tôi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật nên sẽ bị Cty phạt số ngày đáng lẽ tôi phải làm thêm là 45 ngày sau khi nộp đơn thôi việc, cộng thêm sẽ không được nhận trợ cấp thất nghiệp. Cty làm như vậy có đúng luật không?

Luật sư Phạm Thị Thúy Kiều - Văn phòng Luật sư số 6, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội trả lời:

- Khi vào làm việc, HĐLĐ của bạn với Cty là xác định thời hạn 12 tháng, đến ngày 19.1.2017, khi hết hạn thì đương nhiên sẽ chấm dứt. Lẽ ra, khi đó hai bên phải ký HĐLĐ mới, nhưng hai bên không ký và bạn tiếp tục làm việc đến tháng 1.3.2017 mới xin nghỉ, do đó lúc này, HĐLĐ xác định thời hạn của bạn đã mặc nhiên trở thành HĐLĐ không xác định thời hạn theo quy định tại khoản 2 Điều 22 Bộ luật Lao động 2012 (BLLĐ). Theo quy định tại khoản 3, Điều 37 BLLĐ 2012, thì bạn có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ với Cty mà không cần lý do, nhưng phải thông báo trước 45 ngày, trừ trường hợp lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền (Điều 156 BLLĐ). 

Do đó, nếu bạn không phải là lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền, mà chỉ báo trước 4 ngày đã nghỉ việc, thì thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật. Điều 43 BLLĐ 2012 quy định, nếu NLĐ chấm dứt hợp đồng trái luật, thì phải bồi thường cho NSDLĐ nửa tháng tiền lương theo HĐLĐ; nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho NSDLĐ một khoản tiền tương ứng với tiền lương của NLĐ trong những ngày không báo trước. Ngoài ra, theo quy định của pháp luật, nếu NLĐ đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật, thì sẽ không được hưởng trợ cấp thôi việc (nếu có) và trợ cấp thất nghiệp. Do đó, việc Cty trả lời bạn như trên là có cơ sở.