Chấp nhận tố cáo qua fax, email, điện thoại: ĐBQH lo “tố cáo tràn lan”

(Thanh tra) - Chiều 30/5, Quốc hội thảo luận tại tổ Dự án Luật Tố cáo (sửa đổi). Đa số ý kiến ĐBQH bày tỏ quan điểm, không giải quyết đơn tố cáo nặc danh, không bổ sung hình thức tố cáo qua fax, email, điện thoại để tránh tình trạng tố cáo tràn lan, sai sự thật, bôi nhọ, hạ thấp, nói xấu, làm ảnh hưởng đến danh dự của tổ chức, cá nhân.

Chấp nhận tố cáo qua fax, email, điện thoại: ĐBQH lo “tố cáo tràn lan”

ĐB Nguyễn Nhân Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh. Ảnh: TN

Tránh lợi dụng để bôi nhọ tổ chức, cá nhân

Liên quan đến hình thức tố cáo, ĐB Nguyễn Hữu Chính đề nghị, ngoài hình thức tố cáo là bằng đơn và trực tiếp thì nên bổ sung thêm hình thức tố cáo qua fax, email, qua điện thoại. 

Đề nghị không đưa đơn tố cáo lên mạng xã hội

Với các hành vi cấm, ĐB Nguyễn Nhân Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đề nghị bổ sung quy định không được đưa nội dung tố cáo lên mạng xã hội, mục đích hạ thấp uy tín danh dự tổ chức cá nhân.

ĐB cho rằng, đưa đơn tố cáo lên mạng rất phức tạp, người bị tố cáo rất ảnh hưởng mặc dù nội dung tố cáo chưa chắc đúng. Nhưng cứ đồn nhau, Từ quê hương, bạn bè, gây nên nghi ngờ mất uy tín. Do đó cần quản lý, không được đưa đơn tố cáo lên mạng cá nhân, đưa lên là vi phạm.

“Trên trang mạng cá nhân, anh có thể nói chung chung, được quyền nêu quan điểm cá nhân, tỏ bức xúc, nhưng không được nêu rõ tên cơ quan đơn vị”, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh nói.

Từ thực tiễn làm công tác giải quyết tố cáo, theo nguyên Chánh Thanh tra TP Đà Nẵng, ĐBQH Nguyễn Bá Sơn, chỉ nên quy định 2 hình thức (trực tiếp và bằng đơn) là đủ.

Ông nêu, quản lý tên miền, số điện thoại chưa đạt được bảo mật nghiêm ngặt, chưa kể 5 phút là tạo ra được 1 email… Nhiều trường hợp thực tế, chúng tôi gửi thư trả lời lại email thì không ai trả lời.

ĐB Nguyễn Chiến (Hà Nội) cũng cho rằng, nếu bổ sung thêm các hình thức tố cáo khác như tố cáo qua bản fax, email, điện thoại, qua mạng thông tin điện tử... thì sẽ khó khăn trong giải quyết.

“Chứng cứ cung cấp qua các hình thức này không có cơ sở bảo đảm”, ông Chiến lưu ý.

Cũng tán thành quy định của dự thảo, ĐB Nguyễn Nhân Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh nhấn mạnh, không nên bổ sung hình thức qua fax hay email, để tránh tình trạng lợi dụng các hình thức mới này để bôi nhọ, hạ thấp nói xấu, xuyên tạc làm xấu hình ảnh các tổ chức, cá nhân.

Quyền phải đi cùng với trách nhiệm

Theo ĐB Nguyễn Chiến (Hà Nội), không xem xét giải quyết đơn tố cáo nặc danh để tránh tình trạng lợi dụng quyền tố cáo để tố cáo tràn lan, sai sự thật, làm ảnh hưởng đến danh dự của người bị tố cáo.

“Tố cáo là quyền, cũng là trách nhiệm của công dân nên phải chính danh, công dân phải chịu trách nhiệm về nội dung của mình. Hơn nữa, người bị tố cáo thì có danh, người tố cáo thì không danh, nếu giải quyết sẽ tạo ra sự bất bình đẳng”, ông Chiến nói

Đồng tình, ĐB Đào Tú Hoa (Hà Nội) dẫn lại số liệu chứng minh, những năm qua các cơ quan Nhà nước mới chỉ giải quyết được 87,4% tổng số đơn tố cáo có danh. Trong đó có đến 59,3% là tố cáo sai và 28,3% tố cáo có đúng, có sai

Chúng ta bảo đảm quyền lợi của người tố cáo thì cũng phải bảo đảm quyền lợi của người bị tố cáo. Nếu chấp nhận tố cáo nặc danh thì không có cơ sở để xác định trách nhiệm của người tố cáo.

“Một đơn tố cáo nặc danh thôi thì không biết bao nhiêu cơ quan Nhà nước phải đi theo để giải quyết. Quan trọng là, chưa biết tố cáo nặc danh đúng, sai đến đâu nhưng đã ảnh hưởng đến uy tín của cá nhân người bị tố cáo, tố chức, gây nghi kỵ. Hơn nữa, tố cáo này thường rơi vào thời điểm rất nhạy cảm”, bà Hoa cho rằng, nếu chấp nhận tố cáo nặc danh sẽ tạo tiền đề xấu.

Tuy nhiên, ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng, không thể viện dẫn số liệu đúng, sai về thông tin tố cáo đã giải quyết để biện lý cho việc loại bỏ hình thức tố cáo nặc danh.

“Vì sao lại có tố cáo nặc danh? Thực tiễn cho thấy, ngoài việc lợi dụng để gây rối, triệt hạ, vu khống người khác, có thể thấy một sự thật là: người nặc danh sợ bị trả thù, bị trù dập, bị bức hại... nên họ mới chọn hình thức này. Điều đó cũng cho thấy cơ chế bảo vệ pháp luật của chúng ta chưa đủ mạnh để bảo đảm quyền tố cáo của họ. Vì vậy, cần thừa nhận hình thức này”, ông Vân nói.

Bảo vệ tốt người tố cáo sẽ khắc phục được tố cáo nặc danh

Ông Vân cũng lưu ý, tố cáo nặc danh chỉ có giá trị khi có đủ 1 trong 3 yếu tố: Thông tin tố cáo có những chi tiết chặt chẽ, có cơ sở về logic; phản ánh đúng sự thật, có liên quan trực tiếp đến người bị tố cáo; và có chứng cứ tin cậy để khẳng định tố cáo đúng sự thật.

Trong khi đó, theo ĐB Chiến, ĐB Hoa, trường hợp tố cáo nặc danh đi kèm có chứng cứ thì nên xem đây là dạng tin báo, một kênh thông tin để xem xét theo trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền chứ không giải quyết theo trình tự, thủ tục giải quyết đơn tố cáo.

ĐB Nguyễn Chiến lưu ý thêm, việc đề nghị giải quyết tố cáo nặc danh vì thực tế có trường hợp người tố cáo bị trả thù, trù dập do cơ chế bảo vệ người tố cáo không hiệu quả. Cho nên, nếu xây dựng được cơ chế bảo vệ người tố cáo rõ ràng thì sẽ khắc phục được khuyết điểm này.

“Nội dung tố cáo có 3 điểm đúng, 7 điểm sai thì có “truy” lại người tố cáo vu khống không? Trách nhiệm khi đi tố cáo có cần phải đúng 100% không? Đây là vấn đề thực tiễn nhưng chưa được đặt ra để tránh tình trạng người bị tố cáo lợi dụng việc tố cáo không đúng để truy ngược lại người tố cáo”, ông Chiến nói.

Nhiều ĐB cũng đánh giá, quy định bảo vệ người tố cáo vẫn còn chung chung, chưa xác định rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm chính trong việc bảo vệ người tố cáo; chưa làm rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong công tác này.

“Chúng ta muốn người ra tố cáo để tìm ra sự thật khách quan thì đầu tiên phải bảo vệ người tố cáo. Nếu không có quy định rõ ràng thì sẽ có thể nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của người tố cáo”, ông Chính đề nghị, mạnh dạn nên để Cơ quan Công an là lực lượng bảo vệ người tố cáo.

Đáp lại đề nghị này, theo Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội, ĐBQH Đào Thanh Hải, đây là vấn đề lớn. Nếu giao hoàn toàn cho cơ quan công an bảo vệ người tố cáo thì sẽ khó vì liên quan đến quân số, bộ máy.

“Tôi cho rằng, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan trong công tác này, đặc biệt là cơ quan giải quyết tố cáo”, ông Hải nêu quan điểm.

Thảo Nguyên